Mam, ik wil niet meer leven

Mijn naam is Karin Bosman. Ik ben getrouwd met Marc. Ik ben stiefmoeder van drie inmiddels volwassen kinderen van 22, 25 en 27, en moeder van een dochter van zestien. Op dit moment gaat het redelijk goed met me. Dat is al iets om dankbaar voor te zijn, want de afgelopen jaren waren zwaar.

Ik ben tijdelijk gestopt met werken. Ik wilde er volledig kunnen zijn voor onze dochter: haar brengen en ophalen, meegaan naar gesprekken, het contact onderhouden met school en hulpverleners. Dat kost tijd en energie, maar het voelde als het juiste om te doen.

De eerste signalen

Al op de basisschool zagen we dat onze dochter extreem perfectionistisch was. Ze wilde alles goed doen, beter dan goed zelfs. Ik herinner me dat ik me daar toen al zorgen over maakte. Wat als ze zichzelf op een dag voorbij zou rennen? Vanaf de middelbare school werd mijn angst werkelijkheid. Ze spendeerde uren aan haar huiswerk, bereidde toetsen voor alsof ze eindexamen moest doen. Hoe vaak we ook probeerden haar af te remmen, het lukte niet. En zolang haar cijfers hoog bleven, werd dat gedrag in haar ogen onbedoeld beloond. Totdat ze eind vorig jaar instortte. Ze zat toen in 4 VWO.

Op een dag zei ze:

Mam, ik zie het niet meer zitten. Ik wil gewoon rust. Ik wil niet meer leven.

Dat moment vergeet ik nooit. Het was alsof iemand de grond onder me vandaan trok. De toekomst, die altijd vol plannen en dromen was geweest, werd opeens donker en zwaar.

Leren omgaan met machteloosheid

Ik voelde me machteloos, verdrietig, wanhopig. Je wil je kind helpen, iets doen, maar soms kun je alleen maar naast haar blijven staan en hopen dat ze je toelaat. Wat me hielp, was informatie zoeken, begrijpen wat er gebeurde. Ik heb veel gelezen over depressie bij jongeren, samen met mijn man de Samen Sterk-training gevolgd voor ouders van jongeren met somberheidsklachten, en ervaringen gedeeld met andere ouders. Dat laatste was zo waardevol. Je voelt je minder alleen als iemand zegt: “Ja, dat herken ik precies.”

Toch bleef het zwaar. Ik heb veel gehuild. Nachtenlang wakker gelegen met gedachten aan dingen die ze had gezegd, verwijten die ik niet herkende maar die me diep raakten. Ik zocht hulp bij een psycholoog en praatte met vriendinnen. Die gesprekken hielden me overeind.

De weg omhoog

Onze dochter wilde graag diagnostisch onderzoek laten doen bij een GGZ-jeugdkliniek. Dat was haar eigen wens en ik ben daar nog steeds dankbaar voor. Het gaf haar ruimte en een gevoel van autonomie: even niet de dochter zijn die zich aan onze regels moest aanpassen. De officiële diagnose depressieve stoornis bracht erkenning. Het gaf woorden aan de chaos in haar hoofd. Tijdens haar opname vroeg ze zelf om antidepressiva. Ze zegt dat ze er weinig van merkt, maar wij zien verschil. Er is meer stabiliteit, meer rust in haar stemming.

Langzaam begon ze zich weer open te stellen voor ons, haar vriend, haar vrienden. En na negen maanden durfde ze zelfs weer naar school te gaan. We hebben elkaar weer teruggevonden. Waar begin dit jaar afstand en stilte waren, is er nu weer nabijheid, warmte en vertrouwen. Dat is heel fijn om te merken.

Wat ik andere ouders wil meegeven

Als ouder wil je alles doen om je kind te helpen, maar het begint bij goed voor jezelf zorgen. Dat klinkt cliché, maar het is waar. Denk aan de veiligheidsinstructies in een vliegtuig: zet eerst je eigen zuurstofmasker op, daarna pas dat van je kind.

Als jij omvalt, kun je er niet voor je kind zijn. En misschien nog belangrijker: je geeft met je gedrag een boodschap mee. Als jij jezelf vergeet in moeilijke tijden, leert je kind onbedoeld dat het blijkbaar oké is om zelfzorg te laten varen. Terwijl juist in die donkere periodes goed voor jezelf zorgen zó essentieel is.

Het pad dat wij lopen is niet eenvoudig, maar er is hoop. Onze dochter heeft geleerd dat haar gevoelens er mogen zijn, dat hulp vragen krachtig is. En ik leer elke dag opnieuw dat liefde soms betekent: even niets doen, behalve blijven staan.