Niet omdat suïcidaliteit bij autisme hoort, maar omdat autisme met symptomen gepaard gaat die het leven soms uitdagender maken. En een uitdagend leven kan leiden tot gedachten aan zelfdoding. Dat is wat mij overkwam, en in deze blog vertel ik je mijn verhaal.
Op de basisschool werd het al duidelijk dat ik anders was dan andere kinderen. Ik kon niet goed contact maken, had andere interesses dan neurotypische kinderen. Ik voelde me anders en onbegrepen en zo werd ik ook behandeld. Het is bekend dat gevoelens van “anders zijn”, eenzaamheid en gepest worden, belangrijke risicofactoren zijn voor suïcidaliteit. Al van jongs af aan kreeg ik te maken met de gedachte dat ik hier niet meer wilde zijn. Dat was in mijn beleving nog geen concrete gedachte aan zelfdoding, maar wel een voorstadium daarvan.
Door de ervaringen uit mijn vroege jeugd ontwikkelde ik een laag zelfbeeld. Dit werd alleen maar versterkt doordat ik zelf niet begreep wat er “mis” met mij was. Ik had toen nog geen autisme-diagnose. Ik was nog te jong om door te hebben dat ik neurodivers was, daarom besloot ik dat ik gewoon raar was en er niet bij hoorde. Vanuit mijn autisme heb ik ook altijd moeite gehad met het uiten van mijn gedachten en gevoelens, dus lukte het mij ook niet om erover te praten. Ik raakte in mezelf gekeerd en zonderde me steeds meer af.
Nu, terugkijkend, begrijp ik dat mijn afzondering ook vanuit een andere behoefte kwam. Namelijk de behoefte om te ontprikkelen van een wereld die altijd hard bij mij binnenkwam. Alle geluiden, geuren, sociale interacties, sensaties: ze denderden over me heen en ik kon niet goed filteren. Zeker op de basisschool en de middelbare school, waar het ongelofelijk druk was, raakte ik continu overbelast. Dit zorgde steeds vaker voor paniekaanvallen, of zoals ik nu weet: meltdowns. Als je zelf ook autisme hebt, dan ben je hier vast mee bekend.
Als ik nu de rekensom maak: gepest, onbegrepen, eenzaam, moeite met sociaal contact, het gevoel dat er iets mis mij was maar niet weten wat, de overprikkeling, de meltdowns… Een duidelijk recept voor het ontwikkelen van suïcidale gedachten. En dat gebeurde ook. Op mijn achttiende deed ik mijn eerste poging tot zelfdoding. Enorm jong, dat besef ik me, maar terugkijkend op mijn jeugd zat het er al lang aan te komen.
Hoewel mijn poging het dieptepunt was, bracht het uiteindelijk ook verandering. Het was pas daarna dat ik bij de huisarts terecht kwam, de eerste stap naar hulp. En toen ik mijn diagnose kreeg begon ik te begrijpen waarom ik altijd het gevoel had anders te zijn.
Autisme was het antwoord op mijn vragen. Ik leerde mezelf beter kennen, en langzaam begon ik te zien dat mijn ervaringen niet het gevolg waren van iets wat “mis” met mij was, maar van een manier waarop mijn brein de wereld om me heen interpreteert. Ik ben nog steeds onderweg, maar door open te zijn over mijn autisme en de uitdagingen die het met zich meebrengt, hoop ik anderen die zich onbegrepen voelen, een beetje licht te bieden. Je bent niet alleen.
Er is altijd hoop, en er is altijd een weg vooruit, zelfs als die weg lang en moeilijk lijkt.