Het comfortabele zwarte gat
Daar zit je dan, onderin de put, omringt door een soort zwarte drab. Die ziet er onschuldig uit, maar zodra ik omhoog probeer te klimmen, zal het aan mij blijven kleven en mij terug naar beneden trekken.
Het zou een hoop energie kosten om daar tegen te moeten vechten, op weg naar het licht daarboven. Ik zie dat licht soms wel, als een soort ver weg vlekje. Soms kijkt er zelfs iemand even naar beneden, maar ik zit te diep om echt contact te voelen.
Ik weet heus wel dat dit zwarte donkere plekje geen leven is, maar momenteel is het wel míjn plekje. Ik kan niet zien wat er daar boven is; is het prachtig en vredig zoals iedereen zegt? Of is het vol met mensen die mij beoordelen en gevaar? Ik kan het niet zien, dus ik weet het niet. Het is onbekend en ik houd niet van het onbekende. Een extra reden om hier beneden te blijven zitten.
Misschien ken je dat wel; die somberheid, hoe kut ook, is ook een soort veiligheid. Dit is iets wat ik in elk geval sterk voelde toen ik nog in de kliniek zat. Achteraf gezien had dit voor mij ook veel te maken met de manier waarop ik mij identificeerde. Ik had bijna letterlijk in mijn hoofd: Marjolein, 21 jaar en ik wil dood. Ik kon mijzelf niet meer los zien van mijn klachten; en ik zou ook echt niet weten wat er van mij overblijft als die verdwijnen. Kortom; er kwam nog een probleempje bij, namelijk een identiteitscrisis.
Als ik zou kiezen voor herstel, dan moet ik ook die pijnlijke vragen aangaan. Nou… nee, bedankt. Dat klinkt veel te ingewikkeld. Maar… wat heb ik eigenlijk te verliezen? Als het niet gaat, kan ik mij moeilijk nóg slechter gaan voelen. Dat dieptepunt vind ik dan toch wel weer terug en dan zit ik weer op mijn veilige plekje. Oké, dus we gaan het toch aan? Ja, we gaan het proberen. Als het allemaal mislukt, kan ik ook dan nog uit het leven stappen. Dat heeft op zich geen haast.
En weet je? Als je zo diep in de put zit, zie je wel een stukje licht, maar wat je niet ziet, is wat er verder is. Je perspectief is letterlijk beperkt; een tunnelvisie. Hieruit kun je dan ook snel denken: ‘zie je wel, er is ook niks om nog voor te leven’. Zo dacht ik in elk geval. Ik kon in elk niet zien of bedenken wat er boven de put zou zitten. Hoe verder ik omhoog klom, hoe beter ik dat kon gaan zien. En nu denk je misschien; ‘ik weet niet wat er boven de put zit, dus misschien is het wel allemaal slecht’. Je hebt gelijk, misschien is het allemaal wel slecht, maar dat is in de put natuurlijk ook zo. Wat heb je daarin te verliezen?
Ik schrijf het nu in een paar zinnen, maar deze realisatie kostte mij ongeveer 4 maanden in de kliniek met behulp van therapeuten en groepsgenoten. En vervolgens kwam ook een nieuw probleem; waar haal ik in vredesnaam de energie vandaan om hier werk van te gaan maken? Ik denk dat het antwoord hierop is; hele kleine stapjes gericht op haalbare doelen. Dat hielp in elk geval voor mij.
