Ben ik hersteld?

Als ik hersteld ben, dan ben ik gelukkig. Vrij. Als ik hersteld ben, kan ik werken, heb ik een relatie, krijg ik kinderen. Als ik hersteld ben, reis ik de wereld over. Als ik hersteld ben, ben ik een voorbeeld voor anderen...

Bijna niets van het bovenstaande is uitgekomen, althans, niet zoals ik het me had voorgesteld. Mijn beeld van herstel was onrealistisch en veel te idealistisch. Hierdoor duurde het lang voordat ik écht in staat was te herstellen.

Toen het slecht met me ging, vormde ik mijn idee van een “gezond” leven op basis van films, sociale media en boeken. Omdat ik niet ben opgegroeid in een emotioneel gezonde omgeving, had ik geen voorbeelden van hoe je op een gezonde manier met emoties omgaat. Verdriet en boosheid waren taboe. Het waren emoties die ik simpelweg niet mocht voelen. Terwijl juist die gevoelens, verdriet, boosheid, enorm menselijk zijn. Ze hebben een functie, ze helpen ons functioneren.

In therapie voelde ik me vaak verdrietig of boos, maar omdat die emoties zo beladen waren, probeerde ik ze weg te stoppen. Dat beperkte mijn mogelijkheden om te herstellen. Pas toen er ruimte kwam om boosheid, verdriet, schaamte en andere moeilijke emoties te mogen voelen en omarmen, kwam herstel langzaam in zicht.

Lange tijd vond ik dat ik nog niet hersteld was. Ik had immers nog steeds gedachten aan de dood. Niet meer op de obsessieve manier van vroeger, maar meer als een soort ‘wat als’. Wat als ik ooit weer zo diep zak? Is het me dan waard om dezelfde lange, pijnlijke weg van herstel opnieuw te bewandelen?

Eerlijk gezegd: nee.

Het pad naar herstel was zo intensief en slopend, dat ik die weg niet opnieuw wil afleggen. Die gedachte maakte me onzeker: Ben ik dan wel echt hersteld? Maar weet je wat? De dood is geen optie meer voor mij. En dat zegt alles. Dat ís herstel.

Wat maakt dat ik nu weet: ik ben hersteld?

● Ik ga moeilijke emoties niet meer uit de weg. Ik durf boos te worden, mijn grenzen aan te geven, verdriet toe te laten en schaamte te onderzoeken. Dat blijft lastig, want oude patronen steken nog wel eens de kop op. Maar ik herken ze nu. En ik kan ze laten zijn, zonder dat ze mijn leven beheersen.

● Ik heb balans gevonden. Er is een evenwicht tussen de mooie en de moeilijke kanten van het leven. Want ook “mentaal gezonde” mensen vinden het leven soms gewoon stom. Herstel betekent niet dat alles leuk is, het betekent dat je de draagkracht hebt om ook het moeilijke te dragen. Geluksmomenten helpen daarbij. Die kun je deels zelf creëren. Voor mij werkt het bijvoorbeeld om de natuur op te zoeken. Daar vind ik rust.

● Ik bewaak mijn grenzen. Waar ik vroeger dagelijks over mijn grenzen ging en net zo lang doorging tot ik instortte, gebeurt dat nu hooguit een paar keer per maand. En als het gebeurt, kan ik er bewuster op reageren en mezelf rust gunnen. Dat is een wereld van verschil.

Wat herstel níet is

Herstel betekent niet dat al je dromen uitkomen. Als dat zo was, was ik nu reisjournalist, zwervend over de wereld en mijn avonturen delend op social media. Dan was ik getrouwd, had ik kinderen en een warme schoonfamilie die me verwelkomde zoals mijn eigen familie dat nooit heeft gedaan.

Maar dat beeld van herstel ligt grotendeels buiten mijn invloed. Wat wél binnen mijn invloed ligt, is hoe ik mijn leven inricht. En dat leven, dat is nu van mij. Een leven waarin ruimte is voor dromen, maar waarin die dromen niet bepalen of ik gelukkig ben.

Herstel is geen eindpunt

Ik ben hersteld. Wanneer dat precies gebeurd is? Geen idee. Er was geen magisch moment, geen confetti of ballonnen. Het is een proces geweest, en dat blijft het ook. Mentale gezondheid vraagt onderhoud. Voor de één gaat dat gemakkelijker dan voor de ander.

Herstel is geen strak gedefinieerd moment. Je bent hersteld op het moment dat jij dat zo voelt. Het is geen groots gebaar, maar een innerlijk proces van groei en zelfliefde, langzaam, gestaag, en diep van binnen.