Crisis is een kans

De eerste keer dat ik in crisis raakte kwam ik in een opname terecht waar een bordje hing: ‘crisis is een kans’. Ik zal de woorden die toen in mij opkwamen maar niet opschrijven. Ik snapte er echt niets van. Hoezo kans?! Het was toch een vreselijk moment en niet de plaats om zo’n optimistische spreuk op te hangen. Na enkele jaren kijk ik daar heel anders naar.

Want já, ik leerde van elke crisis. Ik ging meer inzien wie en wat belangrijk zijn in het leven, wat ik eigenlijk écht wil en wat ik nog aan te kijken heb in mezelf. Door de crisis onder de loep te leggen leerde ik veel over mezelf. Liever had ik het niet meegemaakt, dat moet ik toegeven. Maar het gebeurde en dan kan ik er maar beter van leren.

Wat helpt na je crisis?

Als je al een keer in crisis ben beland, kan het helpen om een plan te maken voor erna. Het veelgebruikte signaleringsplan in de GGZ bevat informatie over de verschillende fases alvorens een crisis, maar als de crisis voorbij is kom je ook van alles tegen, specifiek horend bij die post-crisis. Eerdere reflectie op je crisismomenten (niet als je in crisis zít natuurlijk!) kan je helpen het leven weer op te pakken. Jouw leven, het dagelijks leven. Iets dat zeker niet gemakkelijk is, als je net in het diepste donker hebt gezeten. Zelf maak ik gebruik van een WRAP, waar een post-crisisplan onderdeel uitmaakt van een soort actieplan voor je leven.

Weten wat belangrijk is om aandacht aan te besteden na je crisis helpt de focus weer daarop te leggen nadat alles tijdelijk door de war is geschud. Daarnaast geef je jezelf erkenning dat de periode na de crisis ook nog een bepaalde periode is die lastig kan zijn en een soort overgang is tussen je crisis en ‘weer door gaan’. De worsteling die ik de periode na crisis ervaarde ben ik daardoor beter gaan begrijpen. En belangrijker nog: ik viel daardoor minder snel terug in een nieuwe crisis.

Een post-crisis betekent niet dat alles weer goed is. Misschien ben je nog steeds heel somber, maar anderen hoeven het niet meer over te nemen of het betekent dat je weer meer ruimte hebt voor andere dingen. Er zijn soms nare dingen gebeurd tijdens je crisis. Het is belangrijk je wonden te likken. De periode dat je daar nog mee bezig bent kan kort zijn, maar ook een hele lange tijd in beslag slaan. Misschien ben je wel enorm veranderd, of zijn contacten met je omgeving anders. Neem de tijd die jij nodig hebt en verwacht niet dat alles weer is zoals het was.

Teleurgesteld…

De negatieve gedachtestroom die ik in hoge mate heb tijdens crisis werd na de ergste crisis vaak niet direct minder, omdat ik óók nog eens teleurgesteld was in mezelf. Ik had de crisis dan wel overleefd (lees: mijn suïcidaliteit was minder acuut en gevaarlijk), ik praatte mezelf zo weer dieper de put in door boos te worden op mezelf. Waarom ben ik nou zo diep gekomen? Had ik het maar voorkomen... Ook is het niet gek als je teleurgesteld bent in het leven.

Niemand droomt ervan in een crisis te belanden. Allemaal gedachtes die best te volgen zijn, maar natuurlijk niet helpend. Als je had het had kunnen voorkomen, had je dat gedaan. Maar helaas is het al gebeurd en nu is het belangrijk te kijken naar wat je nodig hebt om verder te gaan. Het kan supermoeilijk zijn om niet te oordelen over jezelf, terwijl dit echt heel belangrijk is voor herstel.

Contact herstellen

In crisis kan het zijn dat er dingen gebeurd zijn die ook heel naar waren voor je omgeving. Durf hierop terug te komen. Samen erover delen kan echt helpen om het contact op een gezonde manier te herpakken. In een crisis is het contact soms minder wederkerig dan je beide zou willen. Je hoeft het niet goed te maken of opeens heel hard je best te gaan doen in contact, maar oog hebben voor hoe het voor de ander was, is wel goed. Sta daarnaast ook stil hoe de crisis voor jou was. Welke betekenis geef je eraan? En: je hebt het overleefd en daar mag je trots op zijn!

Verder leven, ondanks én met wat er is gebeurd
Tijdens mijn eerste crisis studeerde ik, was ik volop aan het ‘leven’ (achteraf gezien vooral aan het wegrennen van mijn emoties) en plots was alles anders. Ik schrok me kapot. Het afspreken met fijne contacten hielp mij enorm. Mijn leven was even helemaal veranderd, maar gelukkig waren er ook nog vrienden die net zo deden als voor mijn crisis.

Tegelijkertijd was mijn concentratie ver te zoeken en alle dagelijkse rompslomp vond ik extra uitdagend. Na een crisis verder leven brengt uitdagingen mee. Het normale dagelijks leven staat meestal mijlenver af van de situatie waarin je in crisis in zat. Het leven om je heen draaide door, terwijl jij stil stond in het oog van jouw orkaan. Je mag ook nog even blijven stilstaan na de crisis. Tijd nemen om op adem te komen.

Daarnaast helpt het dingen op te pakken die je fijn vindt om te doen. Jij weet het beste wat jou helpt. Zeker als het de eerste keer is dat je in crisis belandt, kan dat enorm zoeken zijn. Vaak helpt het om structuur te brengen in je leven, sociale contacten te hebben en betekenis te zoeken.

Het kan helpen je dromen en verlangens na te gaan. Waar wil je heen? Wat wil je nou écht? Je kan niet alles in één keer veranderen of bereiken, maar stapje voor stapje mag je je leven meer gaan leven, op jouw manier.