Denken aan de dood wanneer het leven leeg voelt

Als ik ’s avonds op de bank zit overvalt het me. De tv staat aan, ik heb mijn taken voor de dag uitgevoerd, maar ik kan niet ontspannen. Gedachten aan de dood bezoeken mij. Ik schrik, een gevoel van angst bekruipt me. Die gedachten draag ik al lang met me mee, maar de afgelopen periode had ik er juist minder last van gekregen. 

Mijn leven is een stuk minder turbulent, er is meer rust en veiligheid. Waarom moet ik dan plots toch weer denken aan het einde? Ik duw de gedachte weg. Maar de volgende avond zit ik opnieuw op de bank en bekruipen dezelfde gedachten mij. Waarom denk ik aan de dood terwijl er meer rust is dan ooit?

Opgroeien in chaos

Ik ben opgegroeid in een omgeving die onveilig was voor een kind. Op jonge leeftijd leerde ik dat ik mezelf moest zien te handhaven in een onvoorspelbare wereld. Wanneer er een moment niks aan de hand was, kon dat zo weer omslaan. Daardoor ontwikkelde ik een sterke ‘radar’ voor onveiligheid. Continu bleef ik op zoek naar mogelijke gevaren, dingen die ik niet over het hoofd wilde zien. Uiteindelijk was dit voor mij zo’n normale stand van zijn, dat het een onbewust automatisme werd.

Het wantrouwen van rust

In mijn jongvolwassen jaren kreeg ik veel last van die ‘gevarendetector’ die ik in me droeg. Hoewel ik het in eerste instantie ontwikkelde als mechanisme om mezelf mee te beschermen, ging het uiteindelijk behoorlijk in de weg zitten. Ik was altijd bang, overprikkeld, lichtgeraakt, bevroor om de haverklap. Ik wist niet waarom. 

Dat innerlijke alarmsysteem was zo met mij verweven dat ik niet merkte dat het steeds maar afging. Vanwege deze klachten zocht ik hulp bij een therapeut die me leerde dat mijn onveilige jeugd had geresulteerd in een scherp afgesteld beschermingssysteem. Dat systeem kon niet verdragen dat er echt geen gevaar meer op de loer lag. Het duurde jaren voordat ik kon voelen dat de onveiligheid over was. Toen pas kon mijn alarmsysteem rusten.

Rust verwarren met leegte

Het was heel onwennig om echte rust te kunnen voelen. Dat kende ik helemaal niet. Ik kon in rust niet goed ontspannen omdat ik me er zo ongemakkelijk bij voelde. Ik zat op de bank en voelde me zo …leeg? En als het leven leeg voelde, wat had het dan eigenlijk voor zin? Het was vanwege dit ongemak dat ik in rust juist weer begon te denken aan de dood.

Een nieuwe vorm van leven en betekenis

Wat mij heeft geholpen om met de gedachten aan de dood op momenten van rust om te leren gaan, is het zoeken naar nieuwe, veilige dingen die mij een gevoel van betekenis geven. Persoonlijk voelt het leven voor mij zinvol als ik buiten in de natuur ben bijvoorbeeld, of als ik een moment van verbinding ervaar met mijn huisdieren. 

Op de momenten dat het gevoel van leegte zich weer aandient, kijk ik of ik iets kan doen dat voor mij zinvol voelt, om zo de gedachten aan de dood te kunnen relativeren of voorkomen. En als die gedachten aan de dood dan toch opkomen, kan ik ze nu zien als een signaal dat ik me even leeg voel. Het betekent niet dat ik ook echt niet meer wil leven.

Voor als jij je in deze blog herkent…

Uiteindelijk is het heel wat om je oude wereldbeeld los te laten en een nieuwe manier van kijken te creëren. Herken jij jezelf in deze blog, dan hoop ik dat je jezelf de tijd gunt om stap voor stap te oefenen met een veiliger wereldbeeld. Merk je dat je aan de dood denkt, juist zodra het eigenlijk heel rustig is om je heen? 

Vraag jezelf dan af of je echt niet meer wil leven, of dat je misschien op zoek bent naar een opvulling van de leegte. Hoe dan ook is het goed om je gedachten serieus te nemen en de hulp van een professional in te schakelen. Je stelt je niet aan. Blijf niet in je eentje met je gedachten rondlopen. Praten helpt.