Leven na een autistische burn-out

Pieter verloor de grip op zijn leven tijdens de coronacrisis. Voordat de wereld in lockdown ging had hij zichzelf aardig onder controle. Een sportieve jongen, al jaren samenwonend met zijn eerste relatie; een vrouw waarbij een hersenziekte was vastgesteld. Hij was tevreden en zorgde met ziel en zaligheid voor haar. 

Pieter wil dat zijn naasten het goed hebben en doet er alles aan om hun verdriet en pijn weg te nemen. Hij richt zijn leven hierop in. Tijdens de lockdown zonk hij in een diepe depressie en de stabiliteit veranderde in complete chaos.

“Iemand die je lief hebt zien lijden en er niks aan kunnen doen was heel moeilijk voor mij. Er zijn momenten geweest waarin zij gewoon in mijn armen zat te samentrekken. Dat was hartverscheurend. Op sommige momenten zat ze te huilen en vertelde ze mij dat ze er een einde aan wilde maken. Ik vond van mezelf dat ik sterk moest zijn voor haar, dat ik moest doen alsof het mij niet deerde. Beetje bij beetje ben ik stukken van mezelf aan de kant gaan leggen om plaats te maken voor haar ziekte. Dat deed ik met liefde maar het zorgde wel voor een groeiende druk op mijn schouders.”

Autistische burn-out

“Tijdens de lockdown kon ik niet naar kantoor. Wanneer het met mijn vriendin minder ging zorgde ik voor haar, ik leefde en werkte thuis. Deze situatie veroorzaakte stress. De enige uitlaatklep die ik had was mijn sport: crossfit. Hoe meer stress ik in mijn leven ervaarde des te meer ik ging sporten om de stress te compenseren. De oefeningen moesten altijd beter en meer. Uiteindelijk heeft deze situatie mij de das om gedaan, het was niet meer uit te houden. Op een gegeven moment herkende ik mezelf niet meer en werd ik zwaar depressief, enorm emotioneel en ik was sensorisch zeer gevoelig geworden. Bijvoorbeeld voor geluid en aanrakingen.

Ik kon sommige aanrakingen gewoon niet meer aan. Als iemand mij aanraakte voelde het aan alsof mijn huid in brand stond. Ik belandde in de geestelijke gezondheidszorg en na verschillende tests werd er een autismespectrumstoornis bij mij vastgesteld. Ik bleek daarnaast een autistische burn-out te hebben. Mijn zintuigen waren tot het uiterste gerekt, ik was gebroken. Ook mijn relatie brokkelde af; de situatie werd slechter en slechter.”

Mijn zintuigen waren tot het uiterste gerekt, ik was gebroken.

Paniekaanvallen

“Ik probeerde de burn-out te genezen door te zorgen voor stilte, ik was bezig om uit mijn depressie te komen, mijn relatie te redden en voor mijn vriendin te zorgen. Ik had behoefte aan ontspanning maar door deze combinatie lukte het mij niet. In korte tijd heb ik drie heftige paniekaanvallen gehad. Zo’n aanval is alsof alle emoties in één klap binnenslaan met maximale kracht. Ik kon niks anders doen dan gewoon in een hoek kruipen, huilen en schreeuwen. Omdat ik gewoon geen uitweg zag. Die aanvallen brachten serieuze angst met zich mee. Ik ervaarde ze niet alleen als emotionele pijn maar op een bepaald niveau was het ook een fysieke ervaring.

Dit bij elkaar veroorzaakte zeer donkere gedachten, waaronder het denken aan zelfdoding. Gewoon omdat ik van mijn pijn verlost wilde zijn. Om geen verdriet meer te voelen, geen mentale druk meer te ervaren, geen donkere gedachten meer te hebben. De vierde paniekaanval was uiteindelijk het breekpunt voor mij. Toen kwam het besef: ik moet mezelf uit deze situatie trekken of ik leef binnenkort niet meer.

Dat was alleen niet makkelijk. Met veel verdriet heb ik mijn relatie beëindigd. Ik was al 12 jaar met haar samen en vond het moeilijk om alles wat wij hadden opgebouwd naast mij neer te leggen. Door gesprekken te voeren met een psycholoog leerde ik mezelf weer kennen en realiseerde ik mij dat de situatie waarin ik zat niet gezond was. Vanwege het autisme vind ik het lastig om sociale situaties in te schatten. Daarnaast had ik geen vergelijkingsmateriaal. Wat ik met mijn ex had was mijn eerste relatie, ik kende niets anders dan dit. Op het einde was het allesbehalve wat een liefdevolle relatie hoort te zijn, met zeer weinig ruimte voor mezelf. Dit ben ik mij pas achteraf gaan beseffen.”

Gevecht voor het leven

“Eén van de dingen die ik van mezelf had weggestopt was mijn fascinatie voor de historie van Scandinavië. Het werd in mijn omgeving niet geaccepteerd. Ik identificeer mezelf heel erg met de Vikingen van vroeger, de krijgersmentaliteit waar ze om bekend staan. Terugkijkend denk ik dat de krijger die in mij schuilt steeds meer naar boven is gekomen. Alsof mijn eigen ik zich eruit wilde vechten, mij kracht heeft gegeven om voor mezelf te kiezen. Om mezelf uit de situatie te wringen waarin ik mij bevond.

Een andere gedachte die een grote rol heeft gespeeld in mijn gevecht tegen mijn donkere gedachten was mijn liefde voor mijn naasten. Ik zie mijn familie zo graag. Ik kan ze het verdriet dat een zelfdoding teweegbrengt niet aandoen. Het idee dat mijn lijden dan voor mij over is, maar dat ik het doorgeef aan mensen om wie ik geef. Dat heeft mij ook energie gegeven om voor het leven te kiezen.

Het sporten en de mensen in de sportschool hebben echt mijn leven gered.

Maar wat echt mijn reddende engel is geweest is crossfit. Ik besloot om te zoeken naar gezonde manieren om mijn prestaties te verbeteren. Dit verminderde de focus op perfectie, zorgde voor meer plezier tijdens het sporten en haalde de druk van de donkere gedachten af. Langzaamaan kroop ik uit mijn schelp en voelde ik mij stap voor stap beter. Ik omarmde mijn fascinatie voor de Vikingen en begon mij zo te kleden. In de sportschool wordt dit nu volledig geaccepteerd, ik sta daar zelfs bekend als ‘de Viking’. Het sporten en de mensen daar hebben echt mijn leven gered.”

Omgaan met autisme

“Het hanteren van mijn routine is voor mij erg belangrijk, ik houd mij hier heel hard aan vast. Als ik de dingen doe die ik normaal gesproken ook doe, dan weet ik dat het allemaal oké is. De belangrijkste factor in de structuur is mijn sport. Als donkere gedachten toch weer van zich laten horen dan ga ik sporten en laat ik het er allemaal uit. Daarna voel ik mij altijd weer veel rustiger.

Als ik geen rekening houd met het autisme dan merk ik dat het leven zwaarder wordt. Dat houd ik dus goed in de gaten. Ik let bijvoorbeeld op wanneer de vermoeidheid toeslaat. Het gaat namelijk snel bergafwaarts als ik te moe word, het is dus belangrijk dat ik voldoende slaap. Als ik op een plaats ben waar veel geluid is? Dan doe ik oordoppen in. Heb ik een stiltepauze nodig? Dan neem ik deze. Ik zorg voor genoeg oplaadpunten gedurende de dag. Ik stap gewoon in sociale situaties want mijn vrienden zijn belangrijk voor mij. Daarna besteed ik aandacht aan het opladen van mijn autistische batterij.

Ik heb het geluk dat mijn huidige vriendin heel begripvol met de situatie omgaat en zelf ook stiltemomenten nodig heeft. Wij zitten dan in stilte samen zonder dat de ene zich aan de andere stoort. Op deze manier kom ik veel beter tot rust, omdat ik weet dat zij bij mij is en het oké vindt. Wij kijken dan samen een film zonder wat te zeggen, of we lezen een boek. Hoe wij deze relatie samen invullen voelt goed voor mij.”

Je kan niet controleren wat er rond jou gebeurt, je kan enkel controleren hoe je erop reageert.

Filosofie

“Wat ik graag lees is het fenomenale filosofische boek ‘Meditaties’ van Marcus Aurelius. Deze heb ik meerdere keren gelezen. Hierin komt het stoïcisme naar voren. Dit gedachtengoed heeft mij geholpen om veel dingen in perspectief te zetten. Eén van de belangrijkste regels in het stoïcisme is dat je niet kan controleren wat er rond jou gebeurt, je kan enkel controleren hoe je erop reageert. Iets wat ik altijd probeer te doen. Deze mindset hebben lukt meestal, soms niet en dat is normaal. Dat zegt het stoïcisme ook: wij zijn mensen, wij kunnen niet perfect zijn.”

Houd moed en zoek hulp.

Zoek vreugde

“Als er mensen zijn die zich in mijn verhaal herkennen dan zou ik deze graag willen adviseren om iets te vinden waar je je hart in kwijt kunt. Naast de dingen die ik al genoemd heb speel ik graag bordspellen, ben ik Dungeon Master van Dungeons & Dragons en speel ik gitaar. Bij de ander is het misschien wandelen. Ik ben ervan overtuigd dat iets fysieks doen het beste is. Buiten komen, je in de natuur bevinden en actief zijn. Vind iets waar je tijd aan kunt besteden, waar je plezier uit haalt, waarmee je vreugde ervaart. Zodat je kan opladen. En heb geduld. Heel veel geduld. Want je gaat jezelf niet van de ene op de andere dag beter voelen. Het kost tijd en zelfreflectie. Houd moed en zoek hulp. Vind die krijger in jezelf.

Er is een heel mooie uitspraak in het Engels die ik graag zou willen delen: ‘One more.’ Dat kan in eigenlijk alles zijn. Nog één oefening, nog één kilometer. Ik heb het zelf ook gebruikt als: ‘one more day’. Als je het vandaag hebt volgehouden kan je het morgen ook.”