Mijn broer gaf me de kans niet hem te helpen

Gary Beth woont in Volendam en is moeder van twee zoontjes. Ze is gescheiden, maar gelukkig in een nieuwe relatie. In haar leven heeft ze veel meegemaakt, maar dat ze dit allemaal heeft overwonnen is voor haar het belangrijkst. Na een studie psychologie, de zelfdoding van haar geliefde broer en een burn-out schrijft zij nu romans met als doel het taboe op psychische klachten en de schaamte daaromheen te doorbreken.

Geen veilige basis

Ik ben geboren in een onveilige gezinssituatie. Een drugsverslaafde vader en een overspannen moeder waarbij ik al snel aanleerde niet tot last te zijn. Ik was negen toen ik mijn moeders geluk niet in de weg wilde staan en zo onderdeel werd van een samengesteld gezin. Ineens werden vijf mensen, ieder met eigen problemen, bij elkaar gezet zonder ook maar één gesprek of de nodige therapie. Ook dit was die eerste jaren allesbehalve een veilige basis. Ineens werden mijn stiefbroer Robin en ik, we waren even oud, bij elkaar gedumpt. In het begin heel ongemakkelijk, maar daardoor werd het al snel heel vertrouwd. Door gepest te worden en het gebrek aan controle ontwikkelde ik anorexia, maar na een jaar niet eten wist ik hierbij zelf de knop om te zetten: ik wilde leven.

De cafébrand in Volendam

Toen was daar die vervloekte nieuwjaarsnacht, 1 januari 2001. Ik was 14 en met al mijn vrienden en vriendinnen aanwezig in café de Hemel in Volendam. Die nacht overleefde ik ternauwernood de cafébrand, waar ik leerde dat het leven zoals ik dat kende in één seconde kon omslaan. Ik verbrandde er, ervaarde hoe het was om te sterven, verloor er vrienden en lag zeker een maand in het ziekenhuis. Ook daar was het trauma op trauma. 

Toentertijd werd er enkel gelet op de fysieke wonden, niet op wat voor effect het psychisch zou hebben. Eenmaal uit het ziekenhuis moest ik met zichtbare, maar vooral onzichtbare littekens doen alsof er niets was gebeurd. Gewoon doorgaan. Door de PTSS, een zware depressie, chronische hyperventilatie en heel veel medicatie lukte dit niet. Ik stond stil en dit duurde bijna 10 jaar. Een decennium waarin ik een masker droeg, alles om voor de buitenwereld nog steeds de vrolijke Gary te lijken die ik allang niet meer was.

Schaamte kostte me bijna mijn leven

Acht jaar later werd mijn PTSS pas gediagnosticeerd waarvoor ik succesvol werd behandeld met EMDR. Na ruim 9 jaar depressie was een intensieve fulltime groepstherapie van een jaar mijn laatste optie. Wanneer dit niet zou helpen, zou ik er een einde aan maken, wist ik heel zeker. In Volendam waar werken je bestaansrecht is en meedraaien een vereiste, wordt stilstaan niet geaccepteerd en over de brand praatte je niet. 

De schaamte kostte me bijna alsnog het leven. Na een half jaar therapie ging het me niet snel genoeg, werd mijn relatie verbroken, werd ik mijn huis uitgezet en belandde ik op de PAAZ-afdeling. Ik kwam daar om afscheid te nemen van het leven, maar gelukkig had ik die maanden genoeg geleerd en zorgde dit ultieme dieptepunt juist voor loslaten. Dieper kon ik op dat moment niet zinken, maar ik kon wel opnieuw beginnen met opbouwen.

Van overleven naar leven

Dat jaar ging er een wereld voor me open. Ik leerde hoe bizar de maatstaf die in mijn dorp geldt is. Ik begon er te praten, te voelen en te verwerken. Ook vond ik er mijn passie: anderen helpen met mijn ervaringen. Ik rekende af met mijn schaamte en had een mental health ‘coming-out’ op social media. Sinds toen heb ik me nooit meer klein laten houden voor mijn omgeving en dat wens ik iedereen toe. Na deze therapie kon ik stoppen met mijn anti-depressiva, ging ik psychologie studeren en ging ik eindelijk van overleven naar leven.

Ook heb ik geleerd dat reguliere therapie niet altijd voldoende is en dat een combinatie van alternatieve(re) therapie in zulke gevallen wel kan werken. Een combinatie van psychotherapie en lichaamstherapie heeft mij geholpen om mijn trauma’s volledig los te kunnen laten. Dit alles heeft geleid tot de vrijheid en het geluk dat ik nu dagelijks voel. Ik weet nu hoe belangrijk positief denken, voelen, verwerken en zelfliefde is.

Mijn liefde voor het leven gaf mij moed

Gelukkig heeft mijn levenslust me altijd weten te redden. Daarbij denk ik dat ik uiteindelijk juist door alle trauma’s veerkrachtig ben geworden. Zo voelt het tijdens zo’n zware periode niet, maar het geeft hoop door er op die manier naar te kijken. Zie de zware momenten als ervaringen waar je van kan leren en sterker wordt. Als groeimomenten en bouwstenen.

Dit laatste jaar heb ik ook ervaren hoe helend en steunend het is om wel sociale support te zoeken. Ik heb de juiste mensen om me heen verzameld waarbij ik veilig mijn gevoel kan delen, die er voor me zijn en me alles gunnen. Die mate van verbinding is van grote steun.

Het taboe doorbreken: kwetsbaarheid is krachtig

Ik denk dat het heel erg belangrijk is dat het taboe op praten over/werken aan mental health wordt doorbroken. Ik denk dat de schaamte een van de grootste factoren is waarom het zo ver kan komen. Dit was ook het geval bij Robin, waardoor zijn leven veel te vroeg en onnodig is beëindigd en wij hem altijd zullen moeten missen. In een begripvolle omgeving kan worden gepraat over de problemen, kan naar hulp worden gezocht en kan men steun vragen en krijgen. In mijn boeken wil ik daarom zo onbeschaamd, realistisch en open mogelijk schrijven, om zo het begrip en inlevingsvermogen te vergroten en om herkenning en houvast te bieden.

Ik denk dat het ook belangrijk is om therapie te normaliseren en de drempel daartoe te verlagen. Een van mijn manieren om dit te bewerkstelligen in mijn boeken is door bijvoorbeeld een romcom te laten afspelen in een gesticht. Ik wil laten zien dat kwetsbaarheid krachtig is, dus ook de stigma’s en vooroordelen eromheen veranderen. Het gesprek openen is naar mijn idee het belangrijkst.

Voor als jij hoop nodig hebt

Hou vol, er is altijd hoop. Ook ik heb vaak gedacht dat ik niet meer verder kon, niet meer verder wilde. Dat het nooit beter zou worden. Ik wéét nu dat het beter kan worden. Práát erover. Zoek hulp. Wanneer je de juiste tools krijgt dan kun je alles aan, dat beloof ik. Tom Hanks zegt het heel mooi: This too shall pass. Dit slechte gevoel is niet voor eeuwig. Maak nooit definitieve beslissingen gebaseerd op tijdelijke emoties.

Wanneer je zo ver bent dan verandert de depressie je hersenen, je manier van denken. Ik weet nog goed hoe ik altijd heel goed wist dat mijn moeder nooit zonder mij zou kunnen. Tot het moment dat ik echt niet meer verder kon en ik ineens overtuigd was dat ik mijn moeder zou ontlasten door een einde aan mijn leven te maken. Luister daar niet naar. Ik weet nu namelijk ook hoe het is aan de andere kant. 

Ik had Robin graag mijn hele leven lang willen helpen. Hij heeft zijn verdriet niet meegenomen maar doorgegeven. Ik zal hem altijd blijven missen, maar wil ook dat zijn verhaal anderen kan helpen. Hij heeft mij de kans niet gegeven hem te helpen, maar met mijn boeken en onze verhalen wil ik anderen van hetzelfde lot weerhouden. Ik weet dat Robin het zo ook had gewild.

Romans

Wil je meer van Gary lezen? Met haar romans “Oud en Nieuw” en “Ik weet wie je bent” is zij op missie om de drempel om te praten over mentale gezondheid te verlagen. Met haar verhaal en romans laat zij zien dat je jezelf niet klein hoeft te houden; er is geen reden tot schaamte. Haar boodschap: praat erover, er is altijd hoop.