Waarom bleef mijn vader niet voor mij?

Taco woont samen met zijn dochter Luna en zijn vrouw Lesley in Amersfoort. Als geboren en getogen Amsterdammer had hij nooit gedacht Amsterdam te verlaten, maar drie jaar geleden zijn ze verhuisd naar Amersfoort-Vathorst en dat bevalt. Al heel vroeg in zijn leven kreeg hij te maken met zelfdoding.

In Amsterdam studeerde Taco psychologie om in 2012 de opleiding Master of Criminal Investigation (MCI) bij de politieacademie te volgen. Nu werkt hij als docent op de politieacademie en is hij bezig met de postmaster opleiding tot recherchepsycholoog.

Waarom bleef mijn vader niet voor mij?

Toen mijn vader uit het leven stapte, was ik net twee jaar oud. Vroeger hield ik mijzelf voor dat het verlies van mijn vader mij niet had gevormd, omdat ik er geen herinneringen aan had. Totdat ik zelf vader werd. Met name toen mijn dochter twee werd, had ik het wel even moeilijk; want waarom bleef mijn vader niet voor mij?

Waarschijnlijk heeft mijn studiekeuze (psychologie) ook te maken gehad met een zoektocht naar antwoorden. Sinds ik zelf vader ben geworden in 2014, ben ik mij meer gaan verdiepen in het onderwerp. Met name het boek ‘Toen ik je zag’ van Isa Hoes vond ik erg mooi. Het boek van Merlijn Kamerling, ‘Nu ik je zie’, ben ik ook gaan lezen, maar heb ik weer weggelegd. Het was nog te confronterend om te lezen.

We spraken er gewoon niet over

In mijn jeugd dacht ik dat mijn vader de enige was die zoiets had gedaan. Daarom dacht ik dat ik er met niemand over kon praten. Familie van mijn vaders of moeders kant vroeg er ook niet naar. We spraken er gewoon niet over. Vanwege het ‘lastige onderwerp’ snap ik dat het voor mensen uit de omgeving moeilijk was. Maar het er niet over hebben, maakt het er voor de achterblijvers niet makkelijker op.

Manisch depressief

Uit de gesprekken die ik met mijn moeder heb gehad, werd duidelijk dat mijn vader manisch depressief was. In die zin was het niet helemaal onverwacht. Al is het natuurlijk altijd onverwacht.

Mijn vader een zwakkeling

Vroeger heb ik nooit echt hulp gehad. In mijn pubertijd hebben mijn zus en moeder wel eens gevraagd of ik het er ook niet eens met een professioneel iemand over moest hebben, maar ik dacht toen dat ik dat helemaal niet nodig had. Voor mijn gevoel kon ik het er ook niet met vrienden over hebben. Toen Curt Cobain in 1994 een einde aan zijn leven maakte, had ik een vriend die overtuigd uitsprak dat Curt een ‘zwakkeling’ was. Die uitspraak kwam wel even binnen, want mijn vader had immers hetzelfde gedaan.

Toen mijn dochter twee werd, heb ik contact opgenomen met de huisarts. Ik heb toen een aantal gesprekken gehad met de praktijkondersteuner daar. Dat was heel erg fijn. Daarnaast heb ik een paar gesprekken gehad met een psycholoog. Het was moeilijk voor mij om er woorden aan te geven, maar het was enorm fijn dat er iemand was die écht naar mij luisterde. Tevens heeft de documentaire “Waarom bleef je niet voor mij?” (2020) van Milou Gevers mij veel gebracht.

Geduld en begrip

Wie mij veel heeft geholpen, is mijn lieve vrouw Lesley, met haar geduld en begrip voor mij. Op de een of andere manier bezit zij de kunst dat ze precies aanvoelt wanneer ze een vraag kan stellen. En wanneer juist niet. Of wanneer ze even een hand op mijn schouder legt als er in een film of serie op tv het onderwerp suïcide aan bod komt. Op deze manier voel je dat iemand je echt begrijpt.

Rouw

Wat mij verder het meeste heeft geholpen, is het besef dat ik rouw had/heb. Naar mijn idee is er sprake van primaire rouw: het verlies van mijn vader, het gemis van een vader en de vragen die ik heb omtrent zijn beslissing.

Daarnaast heb ik een soort secundaire rouw: het gevoel dat mijn vader de enige was die zoiets had gedaan en dat ik het daar met niemand over kon hebben. Het is een soort onderwerp dat is weggestopt in een zware metalen kluis. Met heel veel kettingen en sloten eromheen. Die kluis is vervolgens diep afgezonken in de oceaan, zodat niemand erbij kan/kon. Deze ‘onbespreekbaarheid’ heeft mij niet geholpen tijdens de rouw.

Hoe heeft hij het gedaan?

Wat écht niet heeft geholpen, is dat wanneer mensen voor het eerst hoorden hoe mijn vader is overleden, hun enige vervolgvraag was: “hoe heeft hij het gedaan?” Door deze -naar mijn mening- respectloze vraag (want je bent als vraagsteller dan alleen bezig met je eigen nieuwsgierigheid en totaal niet met het gevoel van de achterblijver) heb ik het onderwerp nog meer vermeden dan ik toch al deed.

Betere begeleiding voor achterblijvers

Mijn hoop is dat er in de toekomst minder taboe rond het onderwerp komt te hangen. Dat er betere begeleiding komt voor (jonge) achterblijvers vanuit zowel het professionele als hun sociale netwerk. De hoop dat mensen uit de sociale omgeving eens oprecht de vraag (durven te) stellen wat het met de achterblijvers heeft gedaan om op een dergelijke wijze een dierbare te verliezen.

Een andere keuze

De grootste hoop die ik voor de toekomst heb, is dat mensen die zo depressief of wanhopig zijn dat ze denken dat de wereld beter af is zonder hun, hulp en steun kunnen vinden bij mensen die hen echt begrijpen. Dat ze gaan inzien dat ze wél een andere keuze hebben.

Niets in het leven is zo (on)belangrijk als je denkt dat het is op het moment dat je erover denkt.