Zacht blijven wanneer de wereld hard is

Ik loop de therapiekamer uit, een zware sessie achter de rug. Mijn therapeut wenste me toe om vandaag een beetje extra lief voor mezelf te zijn. Het was immers al pittig genoeg geweest. Ik neem het me voor, maar het lukt me niet. Harde gedachten spelen op, ik veroordeel mezelf. Beschuldig mezelf. Kwets mezelf. Lief zijn voor mezelf, hoe moet dat eigenlijk?

Waarom lukt het niet om lief te zijn?

Het klinkt zo logisch: als iemand het moeilijk heeft, verdient diegene wat extra zachtheid om zich heen. Een dekentje, iets lekkers te eten, een dutje of even helemaal niks doen. Voor een ander vind ik dit heel normaal. Maar waarom kan ik mijzelf dit dan niet geven? Waarom heeft een ander iets liefs verdiend en ik niet? Ben ik dan echt zo slecht? Heb ik narigheid verdiend? Eigenlijk heb ik geen goed antwoord op deze vragen.

Ik weet dat die negatieve overtuigingen juist voortkomen uit de moeilijke dingen die ik heb meegemaakt. Dat ik het moeilijke probeer te verklaren door mezelf er verantwoordelijk voor te houden. Het is makkelijker om de schuld op me te nemen dan die neer te leggen waar die hoort: in de buitenwereld. Want dat maakt de wereld er een stuk onvoorspelbaarder en enger op.

Mezelf kwetsen voordat een ander het kan doen

Hoe krom het ook klinkt, ik geloof dat ik mezelf kwets uit een vorm van zelfbescherming. Als ik het doe, ben ik de buitenwereld voor. Ik reken met mezelf af voordat een ander het kan doen. Daar baal ik eigenlijk ontzettend van. Want juist op die dagen dat ik een beetje extra liefde nodig heb, lukt het dan niet. Alles in mij voelt zich na een therapiesessie kwetsbaar en opengebroken, best onveilig.

Dan treedt dat zelfbeschermingsmechanisme weer op en keur ik mezelf weer af. Maar ik wilde toch juist lief zijn voor mezelf vandaag? En is het wel echt zo dat ik mezelf in bescherming kan nemen tegen de buitenwereld door mezelf zo’n pijn te doen?

Zelfbescherming op een zachte manier

Een week later zit ik weer bij mijn therapeut op de stoel en vertel ik dat het maar niet lukte om te verzachten naar mezelf. Mijn therapeut reageert begripvol en zegt dat we uiteindelijk allemaal proberen om onszelf ergens tegen te beschermen. Het is alleen een kwestie van een behulpzame manier vinden waarop je dat doet. 

Hij veroordeelt mijn oordelen niet, maar geeft aan dat het best logisch is dat het gebeurt. Als je nare dingen hebt meegemaakt, wil je jezelf daar koste wat het kost tegen beschermen. Niet gek dat je dan op zelfverwijten overgaat. De kunst is alleen om dat mechanisme niet de overhand te laten nemen. Omdat je jezelf er uiteindelijk niet daadwerkelijk mee beschermt.

Wat er onder het beschermingsmechanisme ligt

Merk je dat de gedachten richting jezelf verharden, vraag jezelf dan af: waartegen probeer ik mijzelf nu te beschermen? Ben ik ergens bang voor misschien? Heb ik verdriet? Wat heb ik diep van binnen eigenlijk het meest nodig? Zou het kunnen dat het troost is?

Vaak ligt er onder al die harde woorden een verlangen naar zachtheid verborgen. Warmte, liefde, troost. Behoeften waar ieder mens uiteindelijk naar verlangt. Als er niemand is om jou te zien, zorg dan in ieder geval dat je jezelf kunt zien. Er voor jezelf zijn wanneer je het zwaar hebt kan de pijn zo verlichten. En het tegengestelde is ook waar: door jezelf te laten vallen wordt het alleen maar moeilijker. Dat is je niet gegund.

Laat de wereld je niet verharden

Zelf heb ik gemerkt dat de weg van verzachten niet de makkelijkste is. Op een bepaalde wijze is het eenvoudiger om mee te gaan in de verharding en alle afweermechanismes hun gang te laten gaan. De muur die je om jezelf heen hebt gebouwd af laten brokkelen en plaats maken voor zachtheid, vereist een hoop moed. 

Het vraagt je om je kwetsbaar op te stellen richting de buitenwereld, en het verlangt van je dat je niet meegaat in de afwijzing van jezelf. Maar als je het durft, zal het je zoveel moois opleveren. Zelf ben ik de wereld diepgaander gaan beleven, ik voel een stuk meer.

Ja, ik voel meer moeilijke gevoelens, maar ook een hele hoop meer dankbaarheid en liefde voor mezelf. Dat is wat verzachten mij het meest heeft opgeleverd: een betere band met mezelf. Nog steeds lukt het mij niet altijd om geduld te hebben, om te kiezen voor een warme kruik in plaats van een hoop zelfverwijt. Maar langzaam begin ik het te leren, en dat biedt mij hoop.