Suïcidepreventie en de media

De media hebben naast een groot bereik ook veel invloed op de samenleving. Om die reden hebben media een grote verantwoordelijkheid als het gaat om veilige berichtgeving over zelfmoord. De manier waarop zelfmoord onder de aandacht wordt gebracht, kan mensen in een bepaalde richting sturen.

De helpende richting zorgt ervoor dat mensen hulp gaan zoeken. Maar het is ook mogelijk dat je door jouw berichtgeving mensen in de verkeerde richting stuurt, de destructieve kant. Bijvoorbeeld door het noemen van een methode, waardoor het copycateffect ontstaat. Wees je daar van bewust als je schrijft of spreekt over zelfmoord. Duidelijke afspraken maken over berichtgeving bij zelfmoord is letterlijk van levensbelang, want je kunt levens redden door mensen de kant op te sturen waar hulp te vinden is.

113 Zelfmoordpreventie bereikbaar via 113 én gratis via 0800-0113

Sinds 1 juli is 113 Zelfmoordpreventie bereikbaar via het telefoonnummer 113. Staatssecretaris Paul Blokhuis (VWS) heeft zich hard gemaakt voor het beschikbaar stellen van dit telefoonnummer, zodat mensen met suïcidale gedachten beter de weg kunnen vinden naar de hulp van 113 Zelfmoordpreventie. Omdat het telefoonnummer 113 momenteel niet gratis bereikbaar is en 113 op de factuur van bellers ervan verschijnt, is de hulplijn van 113 Zelfmoordpreventie vanaf nu ook bereikbaar op het gratis nummer 0800-0113, bellen naar dit nummer verschijnt anoniem op de factuur. Om te zorgen dat de hulplijn voor iedereen optimaal bereikbaar is, blijft voor de zekerheid ook het ‘oude’ nummer 0900-0113 bestaan. Bellers betalen hiervoor hun gebruikelijke telefoonkosten.  

Zie ook de veelgestelde vragen over onze nummerwijziging.

Naar het persbericht

Verschil tussen 112 en 113

De hulplijn van 113 Zelfmoordpreventie is er om te praten over zelfmoordgedachten of advies te vragen over een naaste. Het nummer 112 is er voor mensen die direct hulp nodig hebben van de politie, brandweer of ambulance, bijvoorbeeld mensen die een zelfmoordpoging hebben ondernomen. 113 Zelfmoordpreventie kan geen hulpdiensten naar hulpvragers sturen. Het verschil tussen de nummers maken wij zichtbaar door duidelijk in onze communicatie te benadrukken dat mensen in levensgevaar altijd 112 moeten bellen en bij ons terecht kunnen om over zelfmoordgedachten te praten. Deze meldtekst horen hulpvragers ook in de welkomstboodschap op het telefoonnummer en wordt gecommuniceerd op de website.  

verwijzing 113

Voorbeelden van goed verwijzen naar hulp

Verwijs bij berichtgeving over zelfmoord altijd naar 113. Je kunt daarvoor deze zin gebruiken:

Praten over zelfmoordgedachten kan anoniem: chat via www.113.nl, bel 113 of bel gratis 0800-0113

Verwijzing voor jongeren:

Zie jij het leven niet meer zitten? Praten kan opluchten. Je kan 24/7 anoniem chatten via 113.nl of bellen met 113 of 0800-0113 (gratis)

Handreiking voor mediaprofessionals

In een groot aantal wetenschappelijke studies is aangetoond dat het aantal suïcides geregeld toeneemt na het verschijnen van media-uitingen over een overlijden door suïcide. Aan de andere kant kunnen media-uitingen mensen ook weerhouden van suïcide. Mediaprofessionals kunnen bijdragen aan het voorkómen van suïcide via het bieden van informatie die geen imitatiegedrag oproept, die aanzet tot het zoeken van hulp en die het stigma rondom suïcide vermindert.

Deze handreiking beschrijft wat er vanuit de wetenschap en praktijk bekend is over het maken van media-uitingen over suïcide op een manier die helpt om verdere suïcides te voorkomen. Onderzoek laat zien dat rekening houden met deze inzichten kan leiden tot een afname van het aantal suïcides.

Handreiking filmmakers

Ook voor filmmakers is er een handreiking door de World Health Organisation (WHO) ontworpen die meer informatie geeft hoe je zelfmoord op een veilige en verantwoorde manier bespreekbaar kan maken op beeld.

10 tips voor mediaprofessionals in het kort

  1. Wees terughoudend. Klop de gebeurtenis of de gevolgen daarvan niet op.
  2. Geen details. Geef geen beschrijving van de methode of het middel.
  3. Niet romantiseren, bijvoorbeeld door te citeren uit een afscheidsbrief of dagboek. 
  4. Voorkom simplificatie. Leg evenmin een direct verband met één enkele oorzaak of gebeurtenis. 
  5. Overweeg of beeldmateriaal werkelijk meerwaarde heeft. Gebruik anders abstract beeld.
  6. Bied achtergrondinformatie. Noem bijvoorbeeld de landelijke hulplijn 113 met vermelding van www.113.nl.
  7. Respecteer de privacy van de overledene en nabestaanden. 
  8. Wees bij de berichtgeving over een suïcide van een bekende persoon extra voorzichtig en terughoudend. 
  9. Verwijs naar betrouwbare bronnen.
  10. Benoem dat hulp helpt. 
in dialoog met journalisten

In dialoog met journalisten

Journalisten zijn gefocust op waarheidsvinding, hun missie. Ze willen graag een getrouwe, complete weergave van de feiten. Dat druist soms in tegen de zorgvuldigheid en veiligheid die van belang is bij zelfmoordpreventie. Het is daarom van groot belang om de dialoog met journalisten aan te gaan rond media-uitingen over suïcide en suïcidepreventie. Leidende vraag bij berichtgeving zou moeten zijn: voorkóm ik met dit bericht het copycateffect?

 

Gatekeeperstraining, workshops, voorlichting

Gatekeepertraining, workshops, voorlichting

113 Academy biedt een gatekeepertraining aan waarin leert wat je kunt doen als iemand denkt aan zelfdoding. Je oefent het bespreekbaar maken van de gedachten, veiligheid inschatten en samen hulp zoeken.

113 Academy verzorgt ook lezingen en workshops over suïcidepreventie. Hierbij sluiten we aan op de behoeften en vragen die leven binnen jouw team of organisatie.

Voor meer informatie, zie 113 Academy.

Online training suïcidepreventie

In de gratis online training suïcidepreventie ontdek en oefen je wat je kunt doen als je vermoedt dat iemand in je omgeving aan zelfdoding denkt. De training duurt ongeveer een uur en bestaat uit 3 lessen: 

  • Signaleer 
  • Praat erover 
  • Zoek samen hulp 

De training is een goede voorbereiding op de suïcidepreventietraining gatekeeper.

Doe de online training

Nieuwsbrief

Wil je op de hoogte gehouden worden van het laatste nieuws over suïcidepreventie?

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Catalogus onderzoek suïcide Nederland

Voor achtergrondinformatie over suïcide(preventie) in Nederland kan je onze catalogus raadplegen.

Persvragen

Werk je aan een reportage, een artikel of andere mediaproductie waar het onderwerp zelfmoord in voorbij komt en twijfel je of dit verantwoord is? Of wil je even sparren over de inhoud? 113 denkt graag met je mee. 

Ook voor algemene persvragen, interviewverzoeken ed, kun je terecht bij onze persvoorlichting via 020 3113883 of pers@113.nl.