Suïcidepreventie en de media

De media hebben naast een groot bereik ook veel invloed op de samenleving. Om die reden hebben media een grote verantwoordelijkheid als het gaat om veilige berichtgeving over zelfmoord. De manier waarop zelfmoord onder de aandacht wordt gebracht, kan mensen in een bepaalde richting sturen.

De helpende richting zorgt ervoor dat mensen hulp gaan zoeken. Maar het is ook mogelijk dat je door jouw berichtgeving mensen in de verkeerde richting stuurt, de destructieve kant. Bijvoorbeeld door het noemen van een methode, waardoor het copycateffect ontstaat. Wees je daar van bewust als je schrijft of spreekt over zelfmoord. Duidelijke afspraken maken over berichtgeving bij zelfmoord is letterlijk van levensbelang, want je kunt levens redden door mensen de kant op te sturen waar hulp te vinden is.

Evita Bloemheuvel

Persvragen

Werk je aan een reportage, een artikel of andere mediaproductie waar het onderwerp zelfmoord in voorbij komt en twijfel je of dit verantwoord is? Of wil je even sparren over de inhoud? 113 denkt graag met je mee. 

Ook voor algemene persvragen, interviewverzoeken ed, kun je terecht bij onze persvoorlichter Evita Bloemheuvel via 020 3113883 of e.bloemheuvel@113.nl.

 

Anke Wammes

Advies en consult

Als je advies wilt over het vormgeven van beleid of een protocol, kan je contact opnemen met de kwartiermaker media. In dit gesprek zullen verschillende onderwerpen aan bod komen, op basis waarvan je daarna het beleid kan gaan schrijven. Ook kan reeds bestaand beleid ter feedback worden voorgelegd aan de kwartiermaker, Anke Wammes, via a.wammes@113.nl.

Handreiking voor mediaprofessionals

In een groot aantal wetenschappelijke studies is aangetoond dat het aantal suïcides geregeld toeneemt na het verschijnen van media-uitingen over een overlijden door suïcide. Aan de andere kant kunnen media-uitingen mensen ook weerhouden van suïcide. Mediaprofessionals kunnen bijdragen aan het voorkómen van suïcide via het bieden van informatie die geen imitatiegedrag oproept, die aanzet tot het zoeken van hulp en die het stigma rondom suïcide vermindert.

Deze handreiking beschrijft wat er vanuit de wetenschap en praktijk bekend is over het maken van media-uitingen over suïcide op een manier die helpt om verdere suïcides te voorkomen. Onderzoek laat zien dat rekening houden met deze inzichten kan leiden tot een afname van het aantal suïcides.

10 tips voor mediaprofessionals in het kort

  1. Wees terughoudend. Klop de gebeurtenis of de gevolgen daarvan niet op.
  2. Geen details. Geef geen beschrijving van de methode of het middel.
  3. Niet romantiseren, bijvoorbeeld door te citeren uit een afscheidsbrief of dagboek. 
  4. Voorkom simplificatie. Leg evenmin een direct verband met één enkele oorzaak of gebeurtenis. 
  5. Overweeg of beeldmateriaal werkelijk meerwaarde heeft. Gebruik anders abstract beeld.
  6. Bied achtergrondinformatie. Noem bijvoorbeeld de landelijke hulplijn 113 met vermelding van www.113.nl of 0900-0113.
  7. Respecteer de privacy van de overledene en nabestaanden. 
  8. Wees bij de berichtgeving over een suïcide van een bekende persoon extra voorzichtig en terughoudend. 
  9. Verwijs naar betrouwbare bronnen.
  10. Benoem dat hulp helpt. 

In dialoog met journalisten

Journalisten zijn gefocust op waarheidsvinding, hun missie. Ze willen graag een getrouwe, complete weergave van de feiten. Dat druist soms in tegen de zorgvuldigheid en veiligheid die van belang is bij zelfmoordpreventie. Het is daarom van groot belang om de dialoog met journalisten aan te gaan rond media-uitingen over suïcide en suïcidepreventie. Leidende vraag bij berichtgeving zou moeten zijn: voorkóm ik met dit bericht het copycateffect?

 

verwijzing 113

Voorbeelden van goed verwijzen naar hulp

Verwijs bij berichtgeving over zelfmoord altijd naar 113. Je kunt daarvoor deze zinnen gebruiken:

  1. Denk jij aan zelfmoord? Praat erover! Neem contact op met 113 Zelfmoordpreventie via 0900-0113 en 113.nl
  2. Praten over zelfmoordgedachten kan via 0900-0113 en de chat op 113.nl
  3. Denk jij aan zelfmoord of maak je je zorgen om iemand anders? Bel 0900-0113 of chat via 113.nl

Verwijzing voor jongeren:

  1. ‘Zie jij het leven niet meer zitten? Praten kan opluchten. Je kan 24/7 anoniem bellen met 0900-0113 of chatten via 113.nl’
Gatekeeperstraining, workshops, voorlichting

Gatekeepertraining, workshops, voorlichting

113 Academy biedt een gatekeepertraining aan waarin leert wat je kunt doen als iemand denkt aan zelfdoding. Je oefent het bespreekbaar maken van de gedachten, veiligheid inschatten en samen hulp zoeken.

113 Academy verzorgt ook lezingen en workshops over suïcidepreventie. Hierbij sluiten we aan op de behoeften en vragen die leven binnen jouw team of organisatie.

Voor meer informatie, zie 113 Academy.

Nieuwsbrief

Wil je op de hoogte gehouden worden van het laatste nieuws over suïcidepreventie?

Meld je aan voor de nieuwsbrief