Verdediging Jan Mokkenstorm

28 februari 2019
Cover proefschrift Jan Mokkenstorm

On the road to zero suicides: Implementation studies

Het is uit wetenschappelijk onderzoek bekend dat verhoging van de kwaliteit van de geestelijke gezondheidszorg (ggz) voor suïcidale mensen tot minder suïcides leidt. Het ongefundeerde idee dat suïcides uiteindelijk niet te voorkómen zijn, heeft het verbeteren van de suïcidepreventie lang in de weg gestaan. Zoals de studies in dit proefschrift laten zien, is hier in de loop van de afgelopen tien jaar bescheiden verandering in gekomen. Het proefschrift beschrijft het proces en de uitkomsten van twee strategieën die hieraan een bijdrage hebben geleverd. Ook geeft het antwoord op de vraag hoe rationeel het is om de verbetering van de zorg voor suïcidale mensen te versnellen met een ambitieuze Zero Suicide benadering.

Positieve effecten in de ggz maar ook ruimte voor verbetering
De eerste strategie die werd onderzocht, is het vergroten van de toegankelijkheid en patiëntgerichtheid van geestelijke gezondheidszorg door het aanbieden van online hulp aan suïcidale mensen, 24/7, gratis en anoniem via www.113.nl. De bevindingen laten niet alleen een positief effect van 113 zien, maar tonen ook belangrijke verbeterpunten voor deze relatief nieuwe vorm van hulpverlening. De tweede strategie is de implementatie van wetenschappelijk onderbouwd suïcide preventiebeleid binnen specialistische ggz-instellingen in Nederland.

De bevindingen uit deze studie geven aan dat er een belangrijke eerste stap is gezet, maar dat ook hier geldt dat er nog veel ruimte is voor verbetering en dat er nog steeds sprake is van significante praktijkvariatie. Dit betekent dat er duidelijke verschillen zijn in de kwaliteit van zorg voor suïcidale mensen.

Nieuwe benadering: Zero Suicide
Zoals het onderzoek toont, is verbetering een proces is dat tijd en geduld kost en coördinatie met voortdurende aandacht vergt. Tegen de achtergrond van de vernietigende impact van suïcide, is de vraag hoe dit kan worden versneld. Zero Suicide is een nieuwe benadering die deze versnelling beoogt door organisatie breed na te streven dat patiënten niet eenzaam of radeloos sterven door suïcide.

Op basis van een literatuurstudie wordt in dit proefschrift betoogd dat het rationeel is om een Zero Suicide doelstelling na te streven in de gezondheidszorg. Hierbij is voorwaardelijk dat dit doel beschouwd wordt als een inspirerende stip aan de horizon, en dat ‘de reis’ wordt ondernomen op een manier waarbij zorgprofessionals zich gesteund voelen en beschermd worden tegen ongepaste verwijten als een patiënt overlijdt door zelfmoord.

Het proefschrift eindigt met de hoopvolle constatering dat er sprake is van een kantelpunt in het denken over suïcidepreventie in Nederland. Sinds 2018 is suïcidepreventie een speerpunt in het beleid van de regering en de geestelijke gezondheidszorgsector. Steeds meer ggz-instellingen en gemeenschappen laten zich inspireren door Zero Suicide. De mentaliteit van gelaten acceptatie van zelfmoord lijkt om te slaan naar een mindset van actieve preventie van zelfmoord.

Meer informatie?

Op vrijdagochtend 8 maart 2019 verdedigt Jan Mokkenstorm in het openbaar zijn proefschrift ‘On the road to zero suicides: Implementation studies’ ter verkrijging van de graad Doctor, ten overstaan van de promotiecommissie van de Faculteit der Geneeskunde, Vrije Universiteit Amsterdam. De promotieplechtigheid start stipt om 11:45 uur in de Aula van de Vrije Universiteit, De Boelelaan 1105 in Amsterdam.

Voor meer informatie kun je contact opnemen met Anke Wammes via 06-28 65 23 27 of a.wammes@113.nl.

Verwijs bij berichtgeving over zelfmoord altijd naar 113 Zelfmoordpreventie. Je kunt daarvoor deze zin gebruiken: Denk jij aan zelfmoord? Neem contact op met 113 Zelfmoordpreventie via www.113.nl.