Zelfmoordpreventie blijft hard nodig

01 juli 2020
Aantal suicides gelijk gebleven

Aantal suïcides in 2019 gelijk gebleven, maar vijf per dag is te veel. 

Vandaag presenteert het CBS de cijfers over zelfdoding in 2019. Met 1.811 is het aantal zo goed als gelijk gebleven vergeleken met vorig jaar. Dagelijks overlijden nog steeds vijf mensen door zelfmoord, een veel te hoog aantal. Een brede maatschappelijke aanpak is nodig om zelfmoord te voorkomen, stelt 113 Zelfmoordpreventie.  

In 2019 was er een toename in aantal overlijdens onder jongeren tot 20 jaar (67 ten opzichte van 51 in 2018). Maar de grootste groep die overlijdt door zelfmoord is tussen de 40 en 70 jaar oud. Renske Gilissen, Manager Onderzoek van 113 Zelfmoordpreventie: “Vooral bij mannen van middelbare leeftijd komt zelfmoord veel voor. Daarom moeten we nu extra alert zijn. Door de coronacrisis zijn zij mogelijk nog kwetsbaarder geworden omdat risicofactoren zoals eenzaamheid, isolement en verlies van inkomsten zijn toegenomen”. 

Het is van groot belang nu een vangnet in de maatschappij te realiseren voor mensen die psychisch klem zitten. “Suïcidepreventie is een zaak van ons allemaal, niet alleen van de zorg. Gemeenten en GGD-en kunnen het opnemen in hun preventiebeleid, scholen kunnen hun docenten trainen in het oppikken van signalen en medewerkers van uitkeringsinstanties en incassobureaus kunnen mensen met financiële problemen vragen naar de stress en wanhoop die ze ervaren. Ook als mensen een suïcidepoging hebben gedaan, is preventie cruciaal. Alleen met een brede aanpak en een lange adem kunnen de cijfers dalen”, zegt Gerdien Franx, programmamanager Landelijke Agenda Suïcidepreventie. 113 baseert de aanpak op succesvolle programma's uit het buitenland. Franx: “Nederland kan heel veel winnen als het gesprek over zelfmoordgedachten ‘gewoon‘ wordt. Maak je je zorgen over je werknemer, student, buurman, nicht, of wie dan ook. Vraag naar hoe het gaat en durf door te vragen over gedachten aan de dood. Je hoeft geen psychiater te zijn om wanhopige mensen te kunnen helpen. 113 Zelfmoordpreventie heeft een gratis online training ontwikkeld waarin elke Nederlander kan leren hoe je zo’n gesprek voert met iemand die mogelijk psychisch knel zit”.  

113 Zelfmoordpreventie stelt dat na elke suïcide onderzocht moet worden wat de achtergrond is, zodat er steeds meer kennis is hoe zelfmoord voorkomen kan worden. Deze methode, psychologische autopsie, is toegepast door de wetenschappelijke onderzoeksgroep die suïcides onder tieners in 2017 onderzocht. Hieruit bleek dat preventie op scholen moet worden ingezet en dat bij complexe psychiatrische problemen het kind centraal moet staan.  

Sinds maart 2020 registreert de Commissie Actuele Nederlandse Suïcideregistratie, een samenwerking tussen partijen zoals GGD, GGZ Nederland, Registratienetwerk Forensische Geneeskunde, Nationale Politie en 113 Zelfmoordpreventie, wekelijks het aantal zelfdodingen. Gilissen: “We moeten het aantal zelfdodingen goed blijven monitoren en als samenleving volop inzetten op preventie”.