Doomscrollen en denken aan zelfmoord

Wat is doomscrollen precies?

Het woord doomscrollen bestaat uit 'doom' (doem of verdoemenis) en 'scrollen' (het doorlopen van berichten op je telefoon of pc). Vrij vertaald staat het voor een proces waarbij we eindeloos door negatieve, deprimerende berichten en video's blijven scrollen en swipen. Hoewel de constante stroom ons angstig, verdrietig of boos maakt, voelen we toch een drang om deze berichten te openen en te lezen. Dit heeft twee belangrijke redenen:

1. Emoties
   Wij als mensen zijn van nature geneigd om ons te focussen op negatieve informatie. Dit was vroeger belangrijk om te overleven. Want: hoe meer informatie je hebt en weet, hoe beter je beschermd bent. Het nadeel is dat de stroom aan negatieve informatie via de apps nooit stopt. Er is altijd wel meer negatief nieuws te vinden. Dat kan ervoor zorgen dat je steeds vaker waakzaam bent, waardoor je minder rust en meer stress ervaart.
2. Menselijke verhalen en algoritmes
   (Sociale) media zijn gericht op aangrijpende en pakkende verhalen. De code achter de software (het algoritme) van deze apps schotelt je sneller negatieve berichten voor, van nature vinden we die interessanter. Het resultaat is dat mensen hier langer naar blijven kijken en dat is precies waar de meest populaire apps op uit zijn. Klik je één keer op een heftig bericht of een video? Dan onthouden de algoritmes dat je dit interessant vindt. Je krijgt vanaf dat moment sneller soortgelijke, zware berichten te zien.

Bekijk ook onderstaande video van de NOS op 3 over hoe verslavend het scrollen is.

Wat kun je tegen doomscrollen doen?

Veel mensen zitten op sociale media. Nieuwe video’s kijken, berichten lezen, zelf iets posten en reageren is daar een onderdeel van. Merk je dat de apps ervoor zorgen dat je een negatief gevoel krijgt? Dat je aan het doomscrollen bent? Dan kunnen onderstaande stappen je helpen.

Stap 1: herkennen

Constant in aanraking komen met ellende kan gevoelens van hopeloosheid en machteloosheid versterken. Het geeft je misschien het idee dat de wereld een gevaarlijke plaats is. Zeker als je al niet lekker in je vel zit of door een moeilijke periode gaat, kan zware of negatieve content je extra hard raken. Je kan je hierdoor nog depressiever gaan voelen. Merk je bij jezelf? Het herkennen is een belangrijke stap.

Stap 2: beperk het kijken naar media

Vraag jezelf af: is het kijken van dit materiaal helpend voor mij? Zoniet, denk er dan eens aan om accounts of kanalen die je somber doen voelen te ontvolgen. Of depersonaliseer je tijdlijn. Hoe je dit doet lees je hier.

• Zet een timer en schakel pushberichten uit
  Beperk je scrolltijd door bijvoorbeeld een timer van tien minuten te zetten. Als de tijd om is, stop je met het kijken in de apps. Schakel daarnaast meldingen op je telefoon uit. Zo kom je niet in de verleiding om direct te kijken en behoud je zelf de regie. Je kan ook eens kijken naar Opal. Via deze app kan je ervoor zorgen dat na een zelf ingestelde tijd bepaalde apps blokkeren.
• Zoek een gezonde afleiding
  Wie zich verliest in het doomscrollen, heeft vaak minder tijd en energie voor contact met vrienden of collega's. Dit gebrek aan sociaal contact versterkt gevoelens van eenzaamheid. Vervang het doomscrollen eens door een andere activiteit. Weet je even niet wat je kan doen en mis je inspiratie? Je kan hiervoor in de Plezierige Activiteiten Lijst kijken.
• Slaap voldoende
  Door te doomscrollen vlak voor het slapengaan verhoogt je stressniveau. Hierdoor wordt het moeilijker om in slaap te vallen en door te slapen, wat weer leidt tot vermoeidheid en een hoger risico op psychische klachten. Het kan helpen om enkele uren voor het slapen niet meer op de socials te kijken.

Misschien wel het belangrijkste: merk je dat je je ergens zorgen over maakt? Blijf er niet alleen mee zitten. Praat met mensen om je heen over het nieuws en welk effect dit op je heeft.

Wat als doomscrollen leidt tot gedachten aan zelfdoding?

Het kan zijn dat je al diep in een negatieve spiraal zit. Merk je dat afstand nemen van je telefoon niet meer helpt? Dat je dagelijks veel gevoelens van hopeloosheid en angst ervaart? Dat je denkt aan zelfmoord? Bekijk dan eens onderstaande video met 113 GZ-psycholoog Tessa Reedijk.

Blijf niet rondlopen met je gedachten aan zelfmoord. Door erover te praten ontstaat er vaak ruimte en dat kan voelen als een enorme opluchting. Vind je het spannend om hierover te praten met iemand die je kent? Maak dan gratis en anoniem contact met de hulplijn van 113. Bel naar 113 of start een chatgesprek via de website.

Online therapie
Wil je liever vaker met dezelfde hulpverlener praten? Dan is online therapie misschien iets voor jou. Gedurende een aantal sessies ga je in op jouw gevoelens en gedachten aan zelfmoord. Wil je hier meer over weten? Bekijk dan eens de website over online therapie en vul het inschrijfformulier in. 

Lees meer over Online Therapie

Wat je ook doet: je staat er niet alleen voor.