Landelijke agenda

De stijging van het aantal suïcides in het afgelopen decennium is de reden voor het ontstaan van de Landelijke Agenda Suïcidepreventie. Het doel van de Landelijke Agenda is om suïcidepreventie in verschillende domeinen op de kaart te zetten en activiteiten op dit gebied uit te breiden. Begin 2014 bood minister Schippers deze landelijke agenda aan de Tweede Kamer aan. Ze heeft zich hiermee voor de periode 2014-2017 verbonden aan een regisseursrol  in diverse domeinen, met als  doel het aantal zelfmoorden zoveel mogelijk terug te brengen. Inmiddels is de tweede landelijke agenda in voorbereiding bij het Ministerie van VWS.

Betrokkenen bij de Landelijke Agenda

Een groot aantal partijen uit de gezondheidszorg, maatschappelijke sector en ProRail is betrokken bij deze Landelijke Agenda. Het ministerie van VWS heeft de regie, 113 is de drijvende kracht in de uitvoering ervan. Dit gebeurt door een team van kwartiermakers van 113 in vier domeinen: de zorg, het onderwijs, het sociaaleconomische domein en de media. Hier stimuleren, coördineren en verbinden zij, totdat suïcidepreventie in al deze domeinen een blijvende en vanzelfsprekende activiteit is geworden.

Naasten

Er is veel aandacht voor het betrekken van familie- en naasten. Dit gebeurt in samenwerking met het Landelijk Platform GGZ en de Landelijke Stichting Familie Vertrouwens Personen. Het betrekken en informeren van naasten hoort een vast onderdeel te zijn van preventie en behandeling van de cliënt met suïcidale gedachten. Daarnaast moeten naasten worden geïnformeerd en ondersteund.

Naasten van mensen met suïcidaal gedrag kunnen verschillende rollen vervullen.

  • In de eerste plaats zijn naasten vaak toeleiders naar zorg en een belangrijke informatiebron voor de professional. Zij zullen vaak als eerste signaleren dat er een risico is op suïcide en schakelen hulp in van huisarts, behandelaar of nooddiensten. Ook kunnen zij meestal belangrijke informatie verschaffen die de cliënt zelf niet kan of wil geven.
  • In de tweede plaats kunnen naasten een grote rol spelen bij de diagnostiek en behandeling van suïcidaal gedrag. Zij kunnen functioneren als co-begeleider of als bondgenoot van de professional. Bijvoorbeeld door te zorgen voor de veiligheid van de cliënt en door de therapietrouw te verhogen. Ook kunnen zij een bijdrage leveren aan de behandeling door deelname aan familie-, partner- of systeemtherapie.
  • In de derde plaats hebben naasten meestal de rol van mantelzorger. Zij zorgen voor ondersteuning bij de algemene dagelijkse levensbehoeften.
  • In de vierde plaats kunnen naasten zelf zorgvrager zijn of worden. Naasten kunnen zich machteloos, schuldig en vervreemd voelen door de doodswens van hun geliefde. Ook ligt gevaar van overbelasting op de loer. Zij kunnen hierdoor soms zélf hulp of ondersteuning nodig hebben.

Overzicht Activiteiten LA

In de afgelopen twee jaar is door alle partijen die betrokken zijn bij de Landelijke Agenda veel tot stand gebracht. Een kort overzicht.

De zorg

  • Bij 24 GGZ-instellingen staat het onderwerp suïcidepreventie stevig op de beleidsagenda en zijn veel hulpverleners in suïcidepreventie geschoold op dit gebied. Ook werden tal van verbeteringen in de zorg aangebracht.
  • Diverse beroepsgroepen hebben aangegeven dat ze bezig zijn om suïcidepreventie in hun aanbod aan onderwijs en andere activiteiten op te nemen,
  • 7 GGD’en zijn trekker in een Supranet Community. Dit betekent dat zij aanjager in hun regio zullen worden, met betrekking tot suïcidepreventie. Huisartspraktijken spelen in deze ‘proeftuinen’ een belangrijke rol.
  • Supranet GGZ, een lerend netwerkwerk voor en door ggz-professionals dat streeft naar minder suïcides door steeds betere samenwerking is vanaf september 2016 gestart met 14 deelnemende ggz-instellingen.
  • Op 7 SEH’s zijn de knelpunten voor goede suïcidepreventie in kaart gebracht.

Werk je in een van deze domeinen en wil je weten hoe je kunt helpen om de zorg verder te professionaliseren op dit terrein?  Heb je er zelf ideeën over? Neem dan contact op met Evelien van Goor.

Het onderwijs en het sociaaleconomische domein

In deze domeinen zijn steeds meer suicidepreventietrainingen gatekeeper gegeven, voor mensen die mogelijk met mensen die suïcidale gedachten hebben in contact komen. Ook zijn er specifieke handreikingen beschikbaar die het taboe op het spreken over zelfmoord moeten doorbreken. Het zijn heel concrete stappenplannen die medewerkers in het onderwijs  en het sociaaleconomisch domein handvatten geeft.

Werk je in een van deze domeinen en wil je weten hoe je kunt helpen om je werkomgeving verder te professionaliseren op dit gebied?  Heb je er zelf ideeën over? Neem dan contact op met Evelien van Goor of Jacqueline Regeling.

De media

113 heeft sinds de start van de Landelijke Agenda gesproken met de Raad voor Journalistiek, met redacties van grote nieuwszenders en met tientallen individuele journalisten over verantwoorde berichtgeving, gebaseerd op de ‘tien tips voor journalisten’.

Werk je in de media en wil je weten hoe je kunt helpen om jouw werkomgeving verder te professionaliseren op dit gebied?  Heb je er zelf ideeën over? Neem dan contact op met Mireille de Haan.

Na 2017: verder bouwen aan Supranet

Relatief nieuw is het Supranet-programma, het SUïcide PReventie Actie NETwerk. Dit programma richt zich enerzijds op het ontwikkelen van lerende netwerken binnen de gespecialiseerde ggz (Supranet GGZ, samenwerking binnen de bedrijfskolom).

Anderzijds richt het programma zich op een regionale samenwerking tussen de GGD, huisarts, wijkteam, ggz, ziekenhuis en lokale gatekeepers organisaties Supranet Community, samenwerking binnen regionale ketens). Beide onderdelen van het programma worden ondersteund door 113. Lessons learned zullen gaandeweg 2017 landelijk worden verspreid.

Wil je meewerken in Supranet of wil je meer informatie? Neem dan contact op met Gerdien Franx.