Stoppen met piekeren
Vind je het lastig om te stoppen met piekeren? Om de negatieve gedachtenspiraal in je hoofd uit te zetten? Heeft het zo'n invloed op je dat het moeilijk voor je is om de dag door te komen? Merk je dat je denkt aan de dood, aan zelfmoord? Dan is dit artikel voor jou.
Blijf niet alleen met je gedachten aan niet meer willen leven. Praat over wat er in je hoofd omgaat met iemand die je vertrouwt of bij wie je je goed voelt. Denk aan een vriend(in), familielid, collega of je huisarts. Het over je gedachten hebben lucht op en het helpt om overzicht te krijgen op waar je mee zit. Wil je anoniem praten, dan kun je gratis en anoniem dag en nacht terecht bij onze hulplijn, door te bellen naar 113 of start een chatgesprek via onze website.
Waarom piekeren we ons suf?
Piekeren is iets biologisch; een soort van beschermingsmechanisme dat te hard zijn best doet. Je brein wil je koste wat het kost veilig houden en probeert je alvast voor te bereiden op alles wat mis kan gaan. Als je ergens over twijfelt, gaat je verstand meteen aan de slag om alle mogelijke 'slechte aflopen' door te rekenen.
Het probleem is dat veel van die gedachten over abstracte dingen gaan, zoals de toekomst of wat anderen van je vinden. Daar is geen snelle oplossing voor, waardoor je brein in een soort lus blijft hangen.
's Nachts merk je dat extra goed. Het hersendeel dat je emoties en gedachten regelt schakelt dan op een lager pitje om te kunnen slapen. De rem is er daardoor letterlijk af, waardoor de controle op je angstgebieden afneemt en hetzelfde probleem 's nachts ineens duizend keer groter lijkt dan overdag. In dit artikel van de ADF Stichting (ADF staat voor Angst, Dwang en Fobie) kan je er meer over lezen.
Hoe kun je het piekeren verminderen?
Stoppen met piekeren gaat vaak in kleine stappen. Het kan helpen om niet wát je denkt tijdens het piekeren, maar hóé je piekert te veranderen. Probeer deze tips uit en ontdek welke het beste voor jou werkt:
- Erken voor jezelf dat je piekert. En wees aardig naar jezelf hierover: het zijn maar gedachten.
- Schrijf je gedachten op. Zet je zorgen kort op papier. Soms worden ze zo concreter en kleiner.
- Plan piekermomenten. Spreek bijvoorbeeld met jezelf af dat je twee keer per dag een kwartier mag piekeren; bijvoorbeeld aan het eind van je middag Buiten die momenten zeg je vriendelijk tegen jezelf: “Dit komt straks.” Zet een wekker tijdens het piekeren zodat er ook een eind aan komt en schrijf je gedachten op tijdens het piekeren.
- Verleg je aandacht. Bijvoorbeeld door iets kleins en haalbaars te doen: even naar buiten, je kamer opruimen, koekjes bakken of een korte ademhalingsoefening.
- Vraag jezelf af: “Waar heb ik wel invloed op vandaag?” en laat andere zaken gaan. Zet één haalbare actie op je lijst, waar je wel invloed op hebt en rond die af.
Als het piekeren je normale, dagelijkse doen belemmert, kan het goed zijn om professionele hulp te zoeken. Therapie of mindfulness kan je leren anders met piekergedachten om te gaan. Bespreek met je huisarts wat past en waar je terecht kan. Denk ook eens aan het doen ontspanningsoefeningen, deze kunnen helpen om de piekergedachten meer naar de achtergrond te verplaatsen.
Podcast wolkenoefening: Met deze oefening kan je leren hoe je je gedachten wat minder zwaar kunt maken
Luister naar aalle ontspanningsoefeningen
Geen controle over het piekeren?
Af en toe piekeren is normaal; dat gaat vanzelf weer over. Houden je klachten weken aan, slaap je slecht of word je somberder en angstig? Doe dan een zelftest (bijvoorbeeld de zelftest angst) om snel richting te krijgen. De uitslag is geen diagnose, maar geeft direct advies over vervolgstappen en hulp.
Kom je niet van het piekeren af en merk je dat je denkt aan zelfdoding? Bekijk dan onderstaande video met 113 GZ-psycholoog Tessa Reedijk.
Loslaten lukt niet? Hulp bij zelfmoordgedachten
Lukt het stoppen met piekeren niet en krijg je donkere gedachten? Praat erover. Denk je aan zelfdoding? Maak dan gratis en anoniem contact met onze hulplijn. Dat kan door te bellen naar 113 of via het starten van een chatgesprek op onze website.
Wil je liever wat vaker contact met dezelfde hulpverlener? Denk dan ook eens aan online therapie. Tijdens online therapie probeer je in ongeveer 10 sessies je problemen te doorbreken.